B. DIŞ KOMUTLAR

Bilgisayarda dosyalar halinde bulunması gereken komutlardır. Kullanılacak komuta ait dosyanın çalışılan sürücüdeki disk veya diskette bulunması gerekmektedir. Aksi taktirde komut ile ilgili çalışma gerçekleştirilemez.

* FORMAT

Yeni alınan disk veya disketi kullanılır hale getirmenin yanı sıra dolu olan bir disk veya diskete uygulandığında içindeki tüm bilgileri siler, disk veya disketteki bozuk olan sektörleri düzeltir (düzelebilecek durumda olanları), virüslü olan disk veya disketteki virüsleri temizlemeyi sağlar.

ÖRNEK

C:\> FORMAT A: (a disketini kullanılır hale getirir)

format parametrelerİ

/s : Disk veya diskete bilgisayarı açmayı sağlayan sistem dosyalarının yüklenmesini sağlar.

ÖRNEK

c:\> format a:/s

/q : Disk veya disketin hızlı bir şekilde formatlanmasını sağlar. Q parametresi ile Formatlanan disk(ette) � in bozuk olan sektörleri düzeltilmez.

ÖRNEK

c:\> format a:/q

/v: : Disk veya diskete formatlama sırasında isim vermeyi sağlar. Verilecek isim

11 karakteri aşmamalıdır.
ÖRNEK

c:\> format a:/v:ÇALIŞMA

/F: : Formatlanacak DD bir disketin kapasitesini tanımlamayı sağlar.

ÖRNEK

C:\> FORMAT A:/F:720

/u : Disketi kurtarılmayacak şekilde formatlamayı sağlar.

ÖRNEK

C:\> FORMAT A:/U

Gerektiğinde birden fazla parametre aynı komut satırında tanımlanabilir.

ÖRNEK

C:\> FORMAT A:/S/VERS/F:720/Q/u

* UNFORMAT

Yanlışlıkla formatlanmış bir disk veya disketi eski haline getirmeyi sağlar. U parametresi ile formatlanmış kayıt ortamı UNFORMAT ile kurtarılamaz.

ÖRNEK

C:\> UNFORMAT A:

* LABEL

Disk veya disketin ismini değiştirmeyi sağlar. Verilecek isim 11 karakteri aşmamalıdır.

ÖRNEK

C:\> LABEL EĞİTİM

* DISKCOPY

Diskcopy işlemi aynı kapasitedeki 2 disket arasında gerçekleşir. Kaynak (A) disketteki tüm dosyalar, hedef (B) diskete kopyalanmadan önce hedef disket formatlanır. İşlem bittikten sonra her iki disket içindeki dosyaların aynı olduğu görülür. İşlem sırasında disket isterken karşılaşılan mesajlar;

SOURCE : Kaynak disketi tanımlar. Mesaj görüldüğünde sürücüye kaynak disket takılır.

TARGET : Hedef disketi tanımlar. Mesaj görüldüğünde sürücüye hedef disket takılır.

ÖRNEK

C:\> DISKcOPY A: B:

* MEM

Bilgisayarın hafızası (MEMORY) ile ilgili bilgilerin görüntülenmesini sağlar.

ÖRNEK

C:\> MEM

* ATTRIB

Dosyalara özellik vermeyi veya iptal etmeyi sağlar. Özellikler, (+) işaretinin ardından özelliğin baş harfinin yazılması ile verilir, (-) işaretinin ardından yine özelliğin baş harfinin yazılması ile iptal edilir. Özellikler şunlardır;

ÖZELLİĞİN ADI VERİLMESİ İPTALİ

1. READ ONLY (Okunabilir) +R -R

2. HIDDEN (Gizli) +H -H

3. SYSTEM (Sistem) +s -s

4. ARCHIVE (Arşiv) +a -a

ÖRNEK

1. C:\> ATTRIB (Tüm dosyalardaki özellikleri görüntüler)

2. C:\> ATTRIB +H EKM.TXT

C:\> ATTRIB -H EKM.TXT

3. C:\> ATTRIB +H,+R EKM.TXT

C:\> ATTRIB -H,-R EKM.TXT

* TREE

Dizinleri, altdizinleri ve dosyaları ağaç yapısında görüntülemeyi sağlar.

/f : Dizin ve altdizin içindeki dosyaları ağaç yapısında görüntüler.

ÖRNEK

C:\> TREE (Sadece dizinleri ve altdizinleri ağaç yapısında görüntüler)

C:\> TREE/F (Dizin ve altdizinleri içlerindeki dosyalarla beraber görüntüler)

* MOVE

1. Dosya veya dosyaları belirtilen ortamlara taşımayı sağlar. İşlem bittikten sonra tanımlanan dosyaların kaynak ortamdan silindiği ve hedef ortama aktarıldığı görülür. Copy komutunda olduğu gibi move komutunda da "NERDEN" ve "NEREYE" sorularına yanıt aranır.

move NERDEN NEREYE

ÖRNEK

C:\> MOVE A:\EKM.TXT C:\SINIF

2. Dizinlerin isimlerini değiştirmeyi sağlar.

ÖRNEK

C:\> MOVE SINIF DERS

* MORE

/P parametresi olmayan komutlar için sayfa sayfa döküm almayı sağlar.

MORE PARAMETRELERİ

| : Sayfa sayfa döküm almayı sağlar.

ÖRNEK

1. C:\> TREE | MORE

2. C:\> ATTRIB | MORE

< : Dosya içersine yazılmış uzun metinlerin sayfa sayfa alınmasını sağlar.

ÖRNEK

C:\> MORE < EKM.TXT

* SYS

Disk ve veya disket içersine sadece bilgisayarı açmaya yarayan sistem dosyalarını yüklemeyi sağlar. Yapılan işlemden kayıt ortamındaki diğer dosyalar etkilenmez.

ÖRNEK

C:\> SYS A: B:

* DELTREE

Dizinleri içlerindeki altdizinler ve dosyalarla beraber silmeyi sağlar. Komut satırına ROOT� a bağlı olan dizin adı yazılır.

/Y : Onay almadan silme işleminin doğrudan gerçekleştirilmesini sağlar.

ÖRNEK

1. C:\> DELTREE DENEME

2. C:\> DELTREE/Y DENEME

* XCOPY

Dizinleri içlerindeki altdizin ve dosyalarla beraber belirtilen ortamlara kopyalamayı sağlar.

XCOPY PARAMETRELERİ

/S : Dizinleri içlerindeki altdizin ve dosyalarla beraber kopyalamayı sağlar.

/E : İçi boş olan dizinleri kopyalamayı sağlar.

ÖRNEK

C:\> XCOPY DOS\*.* A:\DOS/S/E

* UNDELETE

Del komutu ile silinen dosyaları kurtarmayı sağlar. Silinen dosyaların ilk karakterlerinin yerine (?) görülür. Buraya dosyanın ilk karakteri yazılarak kurtarılması sağlanır.

UNDELETE PARAMETRELERİ

/LIST : Kurtarılacak veya kurtarılamayacak dosyaların listesini görüntüler. Kurtarılamayacak olan dosyalarının yanında (**) görülür.

/ALL : Silinmiş dosyaların bilgisayar tarafından kurtarılmasını sağlar. Kurtarılan dosyaların ilk karakterinin yerinde (#) görülür.

ÖRNEK

1. C:\> UNDELETE/LIST

2. c:\> UNDELETE/ALL

3. C:\> UNDELETE EKM.TXT

* DOSKEY

Komut satırına yazılan tanımlamaları belleğe yükleyerek tekrar kullanma olanağı sağlar. Bilgiler bellekte bilgisayar açık kaldığı süre içinde saklanır. Bilgisayar kapandığı andan itibaren tüm bilgiler silinir. Doskey komutunu bilgisayara yüklemek için komut satırına DOSKEY yazılarak enter tuşuna basılır.

ÖRNEK

C:\> DOSKEY

FONKSİYON TUŞLARI

F1 : Bellekteki en son tanımlamayı karakter karakter komut satırına yazmayı

sağlar.

F3 : Bellekteki en son tanımlamayı olduğu gibi komut satırına yazmayı sağlar.

F7 : Bellekteki tüm tanımlamaların listesini görüntülemeyi sağlar. Alt+F7

tuşlarına basıldığında bellekteki tüm tanımlamalar silinir.

F9 : Bellekteki istenilen komuta ait satır numarasını yazmak koşuluyla komutun prompt satırına yazdırılmasını sağlar. LINE NUMBER satırına komutun satır numarası yazılır.

* BACKUP

Harddisk� teki dosyaları diskete yedeklemeyi sağlar. Yedekleme sırasında bilgisayar her diskete bir numara verir.

/S : dizinleri içlerindeki altdizin ve dosyalarla beraber yedekler.

ÖRNEK

1. C:\> BACKUP C:\WINDOWS\*.* A:

2. C:\> BACKUP C:\WINDOWS A:/S

* RESTORE

Backup ile diskete yedeklenmiş dosyaları harddisk� e geri yüklemeyi sağlar.

ÖRNEK

1. C:\> RESTORE A: C:

2. C:\> RESTORE A: C:/S

* ARJ

Dosyaları sıkıştırmak veya sıkıştırılan dosyaları açmayı sağlar. Sıkıştırılan dosyalar tek bir dosya haline gelir. Ayrıca dosyalar döküm alındığında görülürler.

ARJ PARAMETRELERİ

X : Dosya açmayı sağlar.

A : Dosya sıkıştırmayı sağlar.

-V1440 (720) : 3.5 HD veya 3.5 DD standardına göre dosyayı sıkıştırır yada açmayı sağlar. Bu parametre kullanıldığında dosya uzantıları ARJ,A01, A02 ve bunun gibidir.

-R : Bulunulan ortamdaki dırectorylerin sıkıştırılıp açılmasını sağlar.